Bestaand schakelmateriaal is aan vervanging toe wanneer schakelaars of wandcontactdozen beschadigd raken, minder goed functioneren of niet meer aansluiten op het gebruik van een ruimte. Denk aan een loszittende wandcontactdoos, een schakelaar die niet meer goed reageert of een afdekking die beschadigd is. Ook een verbouwing of renovatie kan een logisch moment zijn om het bestaande schakelmateriaal opnieuw te beoordelen.
Signalen van versleten schakelmateriaal
Schakelaars en wandcontactdozen worden jarenlang intensief gebruikt. Daardoor kunnen onderdelen slijten, beschadigd raken of minder goed gaan functioneren. Sommige problemen zijn vooral hinderlijk, terwijl andere signalen kunnen wijzen op een technisch probleem dat nader onderzocht moet worden.
Let daarom onder andere op de volgende signalen:
- Los onderdeel: een schakelaar of wandcontactdoos zit los in de wand.
- Slecht contact: een stekker blijft niet meer stevig in de wandcontactdoos zitten of de verbinding valt soms weg.
- Beschadiging: de afdekking, centraalplaat of een ander zichtbaar onderdeel is gebarsten of beschadigd.
- Warmte: een schakelaar of wandcontactdoos wordt tijdens normaal gebruik opvallend warm.
- Vreemde of verbrande geur: er ontstaat een geur die kan wijzen op oververhitting.
- Verkleuring: er zijn donkere of bruine plekken zichtbaar rond het schakelmateriaal.
- Vonken: er ontstaan vonken tijdens normaal gebruik.
Vooral warmte, een verbrande geur, donkere verkleuring en vonken vragen om directe aandacht. Gebruik het betreffende onderdeel dan niet verder voordat duidelijk is wat de oorzaak is. Het probleem kan namelijk niet alleen in het zichtbare schakelmateriaal zitten, maar ook in de aansluiting of bedrading erachter.
Oorzaken van slijtage aan schakelaars en wandcontactdozen
Dagelijks gebruik zorgt op termijn voor slijtage aan schakelmateriaal. Een lichtschakelaar wordt soms meerdere keren per dag bediend en in wandcontactdozen worden regelmatig stekkers geplaatst en verwijderd. Daardoor kunnen bewegende delen, contacten en bevestigingen slijten of losraken. Ook omstandigheden rondom het schakelmateriaal spelen een rol. Denk aan stoten tijdens een verbouwing, schilder- of stucwerk rond afdekramen en het vaak wisselen van stekkers.
Slijtage betekent niet automatisch dat de volledige installatie of al het schakelmateriaal vervangen moet worden. Soms is alleen een afdekraam beschadigd, terwijl het onderliggende onderdeel nog goed werkt. In andere gevallen zit het probleem juist in de schakelaar, de wandcontactdoos of de aansluiting achter de wand. Bepaal daarom eerst welk onderdeel niet meer goed functioneert voordat je nieuw schakelmateriaal kiest.
Wanneer moet je een schakelaar of wandcontactdoos vervangen?
Redenen om een schakelaar of wandcontactdoos te vervangen kunnen bijvoorbeeld zijn:
- Het onderdeel is zichtbaar beschadigd;
- Een schakelaar reageert niet meer goed;
- Een wandcontactdoos maakt slecht contact;
- Het schakelmateriaal zit los;
- Je wilt een dimmer of andere bediening plaatsen;
- De bestaande indeling past niet meer bij het gebruik van de ruimte;
- Je wilt het schakelmateriaal aanpassen aan een andere serie of uitstraling.
Kijk daarbij altijd verder dan alleen het zichtbare gedeelte. Een nieuw afdekraam lost bijvoorbeeld geen technisch probleem in het binnenwerk op.
Schakelaars en wandcontactdozen aanpassen aan nieuwe woonwensen
Een woning blijft niet altijd hetzelfde. Een slaapkamer kan veranderen in een werkkamer, in de woonkamer komen meer elektrische apparaten te staan en bij een keukenrenovatie verandert vaak de plaats van apparatuur en verlichting. Daardoor kan bestaand schakelmateriaal minder praktisch worden, ook wanneer de schakelaars en wandcontactdozen technisch nog goed functioneren.
Kijk eerst naar je stroompunten
Je merkt dat de bestaande indeling niet meer goed aansluit wanneer je bijvoorbeeld voortdurend verlengsnoeren of stekkerdozen gebruikt, te weinig wandcontactdozen hebt of schakelaars op een onlogische plaats zitten. In zo’n situatie hoeft het huidige schakelmateriaal dus niet versleten te zijn. De plaats of functie ervan past simpelweg niet meer bij het dagelijkse gebruik. Bepaal daarom eerst waar je stroompunten en bedieningen nodig hebt en kijk vervolgens welke aanpassingen daarbij passen.
Schakelmateriaal vervangen tijdens een renovatie
Bij een renovatie kijk je vaak opnieuw naar de verlichting, wandafwerking en indeling van een ruimte. Dat maakt een verbouwing ook een logisch moment om schakelaars en wandcontactdozen te controleren. Aanpassingen zijn eenvoudiger te plannen wanneer muren nog niet zijn afgewerkt en je vooraf weet waar verlichting, meubels en apparatuur komen te staan.
Controleer tijdens een renovatie bijvoorbeeld:
- Of schakelaars nog op logische plaatsen zitten;
- Of er voldoende wandcontactdozen aanwezig zijn;
- Welke aansluitpunten daadwerkelijk worden gebruikt;
- Of je extra functies wilt toevoegen;
- Of bestaand schakelmateriaal beschadigd of verouderd is;
- Of de bestaande serie nog aansluit bij de gewenste uitstraling.
Moet je al het schakelmateriaal tegelijk vervangen?
Volledige vervanging is niet altijd nodig. Schakelmateriaal bestaat uit meerdere onderdelen die ieder afzonderlijk kunnen slijten of beschadigd raken. Denk aan het basiselement of inzetstuk, de bediening, de centraalplaat en het afdekraam. Wanneer alleen een afdekraam beschadigd is, kan vervanging daarvan voldoende zijn. Is juist de schakelaar of de wandcontactdoos zelf defect, dan moet het technische onderdeel worden beoordeeld.
Kun je verschillende onderdelen van schakelmateriaal combineren?
Schakelmateriaal bestaat meestal uit verschillende onderdelen die samen één geheel vormen. Deze onderdelen moeten technisch en qua maatvoering op elkaar aansluiten. Je kunt daarom niet alleen naar kleur of vorm kijken. Ook merk, serie, type en uitvoering zijn belangrijk wanneer je bestaand schakelmateriaal wilt uitbreiden of vervangen.
Let bij het combineren van onderdelen onder andere op:
- Het merk van het schakelmateriaal;
- De gebruikte serie;
- Het type basiselement of inzetstuk;
- De bediening of centraalplaat;
- Het type afdekraam;
- Het aantal elementen dat in het afdekraam moet passen;
- De gewenste functie van de schakelaar of de wandcontactdoos.
Check welke onderdelen aanwezig zijn
Wie bestaand Busch-Jaeger schakelmateriaal wil aanpassen, doet er daarom goed aan eerst vast te stellen welke serie en onderdelen al aanwezig zijn. Vervolgens kun je controleren welke afdekramen, centraalplaten, schakelaars en wandcontactdozen daarmee gecombineerd kunnen worden. Zo voorkom je dat je onderdelen kiest die qua uiterlijk vergelijkbaar zijn, maar technisch of qua maatvoering niet bij elkaar passen.
Nieuwe woonwensen en aangepast schakelmateriaal
Bestaand schakelmateriaal hoeft niet defect te zijn om vervanging of uitbreiding te overwegen. Nieuwe wensen kunnen eveneens aanleiding geven om een schakelaar, wandcontactdoos of ander onderdeel aan te passen. Misschien wil je verlichting kunnen dimmen, een extra bediening toevoegen of meer aansluitpunten creëren. Ook kan de functie van een ruimte veranderen, waardoor het bestaande schakelmateriaal niet langer praktisch is.
Aandachtspunten bij het vervangen van schakelmateriaal
Voordat je nieuw schakelmateriaal kiest, is het verstandig om de volgende punten te controleren:
- Welk merk en welke serie aanwezig zijn;
- Welk onderdeel je wilt vervangen;
- Welke functie het nieuwe onderdeel moet hebben;
- Of bestaande onderdelen behouden kunnen blijven;
- Of de onderdelen technisch bij elkaar passen;
- Hoeveel schakelaars en wandcontactdozen je daadwerkelijk nodig hebt.
Daarna kun je het schakelmateriaal-assortiment van Sander Vunderink bekijken om verschillende soorten schakelaars, wandcontactdozen, afdekramen en bijbehorende onderdelen te vergelijken. Controleer daarbij altijd of de gekozen onderdelen geschikt zijn voor de bestaande situatie.
Een aantal jaren geleden gestart met Philips Hue om mijn huis smart te maken. Daar kwam een deurbel bij, sensoren, stekkers, etc. Met Smarthomegids.nl wil ik je helpen ook te starten met je huis slim maken en zo zelf ook continue te blijven zoeken naar nieuwe smart home toepassingen!
Op Smarthomegids.nl staan affiliate links. Ik promoot enkel producten waar ik zelf achter sta en die ik ook zou gebruiken. Als je via zo’n link iets koopt, ontvang ik een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
