Einde salderingsregeling in 2027: wat verandert er voor je zonnepanelen?

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Voor huishoudens met zonnepanelen is dat een belangrijke verandering. Nu kun je stroom die je overdag teruglevert nog wegstrepen tegen stroom die je op een ander moment van het elektriciteitsnet afneemt. Vanaf 2027 worden terugleveren en afnemen twee aparte dingen. Voor stroom die je teruglevert krijg je een vergoeding. Neem je later elektriciteit af, dan betaal je daarvoor gewoon je volledige stroomtarief, inclusief energiebelasting en btw.

Dat klinkt ingewikkeld, maar de belangrijkste conclusie is juist heel simpel: zelf je zonnestroom gebruiken wordt veel belangrijker. Een kWh die rechtstreeks van je zonnepanelen naar de wasmachine gaat, hoef je niet van het elektriciteitsnet te kopen. Hetzelfde geldt voor zonnestroom die je eerst in een thuisbatterij opslaat en ’s avonds gebruikt.

Zonnepanelen worden vanaf 2027 dus niet waardeloos. Je moet alleen anders naar de opbrengst kijken. Tot nu toe was vooral belangrijk hoeveel kWh je zonnepanelen gedurende het hele jaar produceerden. Straks telt steeds meer hoeveel van die opgewekte elektriciteit je zelf achter de meter kunt gebruiken.

Wat is salderen nu eigenlijk?

Salderen betekent dat je teruggeleverde zonnestroom mag wegstrepen tegen elektriciteit die je van het net afneemt. De Rijksoverheid gebruikt daar een duidelijk voorbeeld voor. Wanneer een huishouden in de zomer 2.500 kWh teruglevert, kan die hoeveelheid binnen de salderingsregeling worden weggestreept tegen 2.500 kWh die bijvoorbeeld in de winter wordt afgenomen. Over die gesaldeerde hoeveelheid worden geen stroomkosten en energiebelasting betaald.

Het elektriciteitsnet werkt daardoor financieel bijna als een soort virtuele batterij. De stroom die je in juli produceert, krijg je in december natuurlijk niet letterlijk terug. Op de jaarafrekening worden de hoeveelheden echter tegen elkaar weggestreept.

Stel dat je zonnepanelen midden op een zonnige dag 10 kWh produceren. Je woning gebruikt daarvan direct 3 kWh en de overige 7 kWh gaat het net op. ’s Avonds, ’s nachts en op minder zonnige momenten neem je weer elektriciteit af. Zolang je binnen de regels kunt salderen, maakt het financieel veel minder uit dat productie en verbruik niet op hetzelfde moment plaatsvinden.

Precies dat voordeel verdwijnt op 1 januari 2027.

Hoe werkt het vanaf 1 januari 2027?

Vanaf 2027 worden de twee richtingen los van elkaar afgerekend. Voor iedere kWh die je teruglevert krijg je een terugleververgoeding van je energieleverancier. Voor iedere kWh die je later weer van het elektriciteitsnet afneemt, betaal je het normale afnametarief.

En daar zit een belangrijk verschil. Over elektriciteit die je vanaf het net afneemt betaal je vanaf 2027 weer energiebelasting en btw. Die belasting kun je niet langer via salderen laten verdwijnen doordat je eerder elektriciteit hebt teruggeleverd. De ACM vat dit duidelijk samen: vanaf 2027 betaal je energiebelasting en btw over alle elektriciteit die je bij je leverancier afneemt, terwijl direct zelf opgewekte en gebruikte elektriciteit buiten die afname blijft.

Voor teruggeleverde elektriciteit krijg je nog steeds geld. Tot 1 januari 2030 moet de vergoeding minimaal 50 procent bedragen van de kale leveringsprijs die bij je contract hoort. Met kale leveringsprijs wordt hier de stroomprijs zonder energiebelasting en btw bedoeld. Energieleveranciers mogen daarnaast onder voorwaarden nog terugleverkosten rekenen.

Dat maakt het verschil tussen terugleveren en zelf gebruiken veel belangrijker.

Een simpel rekenvoorbeeld van het verschil

Een fictief voorbeeld maakt het verschil duidelijker. Stel dat je zonnepanelen op een zonnige middag 5 kWh over hebben. Je levert die hoeveelheid volledig terug. Later heb je ’s avonds precies 5 kWh elektriciteit nodig.

Tot en met 2026 kun je die hoeveelheden binnen de salderingsregeling nog tegen elkaar wegstrepen. Vanaf 2027 gebeurt dat niet meer. Je ontvangt eerst een vergoeding voor de 5 kWh die je teruglevert. Vervolgens koop je ’s avonds 5 kWh elektriciteit van je energieleverancier.

De bedragen zijn afhankelijk van je energiecontract en kunnen dus veranderen. Stel puur ter illustratie dat je terugleververgoeding 8 cent per kWh bedraagt en dat je voor afgenomen elektriciteit inclusief belastingen 28 cent per kWh betaalt. Voor 5 kWh teruglevering ontvang je dan €0,40, terwijl 5 kWh afnemen €1,40 kost.

Had je die 5 kWh volledig zelf kunnen gebruiken, dan had je die €1,40 aan stroominkoop niet nodig gehad. Dit fictieve voorbeeld laat vooral zien waarom de waarde van zelfverbruik vanaf 2027 veel groter kan zijn dan de terugleververgoeding. Het werkelijke voordeel moet altijd worden berekend met de tarieven uit je eigen energiecontract.

Zelfverbruik wordt het belangrijkste woord bij zonnepanelen

Zelfverbruik is simpelweg het percentage zonnestroom dat je zelf gebruikt voordat die elektriciteit het openbare elektriciteitsnet op gaat. Produceer je op een jaar 4.000 kWh en gebruik je daarvan 1.200 kWh direct in huis, dan bedraagt je directe zelfverbruik 30 procent.

Onder de salderingsregeling was het financieel minder belangrijk wanneer je die stroom precies gebruikte. Dat verandert. De Rijksoverheid noemt het verhogen van het directe eigen verbruik expliciet als een manier om na het verdwijnen van salderen de energierekening te verlagen. Over stroom die je zelf opwekt en direct gebruikt, betaal je geen belasting of kosten aan de energieleverancier.

De eerste oplossing hoeft daarom helemaal geen thuisbatterij te zijn. Kijk eerst naar apparaten die je eenvoudig kunt gebruiken wanneer de zon schijnt. Een vaatwasser hoeft bijvoorbeeld niet om 22.00 uur aan. Met een timer kan die ook om 13.00 uur draaien. Hetzelfde geldt voor de wasmachine en droger. Heb je een elektrische auto, dan kan slim laden op zonne-overschot nog veel meer elektriciteit rechtstreeks in huis houden.

Eerst direct gebruiken, daarna pas opslaan

Direct eigen gebruik heeft een belangrijk voordeel boven batterijopslag: er is geen extra laad- en ontlaadstap nodig. Iedere batterij heeft namelijk omzettingsverliezen. Van 1 kWh die je in een batterij stopt, krijg je uiteindelijk minder dan 1 kWh als bruikbare elektriciteit terug.

Daarom is het logisch om eerst apparaten slim aan te sturen. Een elektrische boiler kan bijvoorbeeld overdag warm water maken, een elektrische auto kan laden zodra er voldoende zonne-overschot beschikbaar is en een wasmachine kan automatisch rond het middaguur starten.

Toch kun je niet al het energieverbruik naar zonnige uren verschuiven. Juist daar ontstaat het probleem dat een thuisbatterij probeert op te lossen. Veel huishoudens produceren tussen ongeveer 11.00 en 16.00 uur de meeste zonne-energie, terwijl het stroomverbruik juist in de ochtend en avond hoger kan liggen.

Met een thuisbatterij kun je een gedeelte van dat energieoverschot in de tijd verschuiven.

Welke apparaten kun je slimmer gebruiken?

Begin bij grote stroomverbruikers waarvan het gebruiksmoment flexibel is. De wasmachine en vaatwasser zijn eenvoudige voorbeelden, maar bij een huishouden met een elektrische auto kan het effect veel groter zijn. Een laadbeurt van tientallen kWh biedt immers veel meer ruimte om zonnestroom direct te gebruiken dan een vaatwasser die tijdens één programma ongeveer een kWh verbruikt.

Ook een elektrische boiler kan interessant zijn. In plaats van water voornamelijk ’s nachts of ’s avonds te verwarmen, kan een slimme regeling dit juist doen wanneer zonnepanelen veel elektriciteit produceren. De energie wordt dan feitelijk niet in een batterij, maar als warm water opgeslagen.

Met slimme stekkers, energiemanagement en apparaten die reageren op het actuele zonne-overschot kun je dit steeds verder automatiseren. Het voordeel daarvan is dat je niet iedere ochtend naar de weersverwachting hoeft te kijken om vervolgens handmatig apparaten aan te zetten.

Het hoeft bovendien niet perfect. Iedere extra kWh die je rechtstreeks zelf gebruikt is er één die niet eerst naar het elektriciteitsnet hoeft.

Een thuisbatterij verschuift zonnestroom van middag naar avond

Een thuisbatterij wordt vooral interessant voor het gedeelte van je zonneproductie dat je niet direct kunt gebruiken. Stel dat je zonnepanelen om 13.00 uur 3.500 watt produceren terwijl je woning op dat moment maar 500 watt nodig heeft. Er blijft dan ongeveer 3.000 watt over.

Zonder verdere sturing gaat dat overschot naar het elektriciteitsnet. Een thuisbatterij kan een deel ervan opslaan. Wanneer de zonnepanelen ’s avonds vrijwel niets meer produceren en je woning bijvoorbeeld 800 watt nodig heeft, kan de batterij juist gaan ontladen.

Je verplaatst daarmee in feite energie van het ene moment naar het andere. Dat klinkt simpel, maar wordt na het verdwijnen van de salderingsregeling juist belangrijk. Het openbare elektriciteitsnet vervult dan niet langer gratis de financiële rol van een batterij.

De batterij wordt daarmee geen apparaat dat extra elektriciteit produceert. Hij helpt vooral om meer van de elektriciteit die je al zelf produceert ook daadwerkelijk zelf te gebruiken.

Hoe helpt de EcoFlow STREAM AC 5000 hierbij?

Een thuisbatterij met stekker zoals de EcoFlow STREAM AC 5000 is specifiek interessant voor woningen waar al zonnepanelen aanwezig zijn. Het AC-model heeft zelf geen zonnepanelen nodig die rechtstreeks op de batterij worden aangesloten. Het kan naast een bestaande zonne-installatie worden gebruikt.

De STREAM AC 5000 heeft een opslagcapaciteit van 5.024 Wh, afgerond ongeveer 5 kWh. EcoFlow noemt daarnaast maximaal 2.500 watt laad- en ontlaadvermogen voor de batterij van één hoofdeenheid. Het systeem ondersteunt een hoger netgekoppeld vermogen wanneer de daarvoor geschikte aansluiting en configuratie worden gebruikt; de lokale vermogenslimieten blijven daarbij bepalend.

Voor het verhogen van zelfverbruik is vooral de slimme aansturing interessant. Door de energiestromen van de woning te meten kan de batterij reageren op een zonne-overschot en op latere stroomafname. Zo wordt elektriciteit die anders naar het net zou gaan tijdelijk opgeslagen en later gebruikt.

Met ongeveer 5 kWh opslag zit de STREAM AC 5000 bovendien in een interessante categorie voor het verschuiven van dagelijkse energie. Het systeem is uitbreidbaar wanneer later meer opslag nodig blijkt te zijn. EcoFlow geeft voor de STREAM AC 5000 aan dat één hoofdunit met uitbreidingsbatterijen naar 10 of 15 kWh kan groeien.

Is 5 kWh opslag voldoende?

Dat hangt vooral af van hoeveel zonne-overschot je gemiddeld hebt en hoeveel elektriciteit je gebruikt nadat de zonnepanelen minder gaan produceren. Een huishouden dat iedere zonnige dag maar 2 kWh overhoudt, heeft weinig aan een enorme batterij van 15 kWh. Een woning met een groot zonnepanelensysteem en hoog avondverbruik kan juist meer opslag benutten.

Daarom moet je niet alleen kijken naar je totale jaarlijkse stroomverbruik. De verdeling gedurende de dag is minstens zo belangrijk. Een huishouden kan bijvoorbeeld jaarlijks 4.000 kWh gebruiken en 4.000 kWh opwekken, maar toch veel terugleveren doordat de zonnepanelen vooral produceren wanneer niemand thuis is.

Een batterij rond 5 kWh, zoals de EcoFlow STREAM AC 5000, richt zich vooral op het dagelijkse verschil tussen zonneproductie en verbruik. Het doel is niet noodzakelijk om een woning de hele nacht volledig onafhankelijk van het elektriciteitsnet te maken. Het gaat vooral om het opvangen van een deel van het overschot dat anders wordt teruggeleverd.

Groter is daarom niet automatisch beter. Een batterij die dagelijks goed wordt benut kan economisch interessanter zijn dan veel opslagcapaciteit die een groot gedeelte van het jaar leeg of halfvol blijft.

Hoe zit het met energiebelasting en btw vanaf 2027?

Dit is waarschijnlijk het onderdeel waar de meeste verwarring over ontstaat. Vanaf 2027 betaal je over alle elektriciteit die je van je energieleverancier afneemt weer de daarvoor geldende energiebelasting en btw. Je kunt die belasting niet meer laten verdwijnen doordat je op een ander moment dezelfde hoeveelheid zonnestroom hebt teruggeleverd. Dat fiscale voordeel van salderen vervalt.

Voor stroom die je zelf opwekt en direct zelf gebruikt, betaal je die belastingen niet. Die elektriciteit passeert immers niet eerst als afname via je energieleverancier. Ook de Rijksoverheid benadrukt dat direct gebruik van zelf opgewekte elektriciteit daardoor de energierekening verlaagt.

Voor teruggeleverde elektriciteit ontvang je een aparte terugleververgoeding. Tot 2030 moet deze minimaal 50 procent zijn van het kale leveringstarief: het tarief zonder belastingen.

Het is daarom iets te simpel om te zeggen dat je vanaf 2027 “geen btw en energiebelasting meer over teruggeleverde kWh’s krijgt”. Beter is: teruglevering en afname worden fiscaal niet langer tegen elkaar weggestreept. Daardoor betaal je bij latere afname weer gewoon belasting, terwijl de terugleververgoeding op een kale stroomprijs wordt gebaseerd.

Wat gebeurt er met terugleverkosten?

Het einde van salderen betekent niet automatisch het einde van terugleverkosten. Volgens de ACM mogen energieleveranciers ook vanaf 2027 kosten in rekening brengen aan klanten die elektriciteit terugleveren. De ACM vermeldt daarbij dat deze kosten in sommige situaties zelfs hoger kunnen zijn dan de vergoeding die een huishouden voor de teruggeleverde elektriciteit ontvangt.

Dat maakt het vergelijken van energiecontracten belangrijker. Alleen kijken naar de prijs die je betaalt voor een kWh afname geeft vanaf 2027 geen volledig beeld voor een huishouden met zonnepanelen.

Je wilt ook weten welke terugleververgoeding een leverancier betaalt, hoe eventuele terugleverkosten worden berekend en of er verschillen bestaan tussen vaste, variabele en dynamische contracten.

Het maakt tegelijkertijd duidelijk waarom het verhogen van het zelfverbruik zo belangrijk wordt. Een kWh die je rechtstreeks zelf gebruikt, hoeft niet als teruglevering én later opnieuw als afname door je energiecontract heen.

Wat kun je nu al doen voor 2027?

Je hoeft niet tot 1 januari 2027 te wachten om je energieverbruik slimmer te maken. Begin bijvoorbeeld door in de app van je zonnepanelen te bekijken op welke uren je de meeste elektriciteit produceert. Leg daar vervolgens het verbruiksprofiel van je woning naast.

Vaak zie je direct een verschil. De productie bereikt rond het midden van de dag een piek, terwijl het verbruik ’s ochtends en vooral aan het einde van de middag en ’s avonds hoger ligt.

Kijk vervolgens welke apparaten je eenvoudig kunt verschuiven. Begin met de wasmachine en vaatwasser en kijk daarna naar grotere verbruikers zoals een droger, elektrische boiler, warmtepomp of elektrische auto.

Daarna kun je automatisering toevoegen. En wanneer er vervolgens nog structureel meerdere kWh’s per dag naar het net gaan terwijl je ’s avonds weer elektriciteit inkoopt, kan een thuisbatterij met stekker een volgende stap zijn.

Zijn zonnepanelen na 2027 nog interessant?

Het stoppen van salderen betekent niet dat zonnepanelen op 1 januari 2027 plotseling stoppen met besparen. De panelen produceren nog precies dezelfde elektriciteit. Het verschil zit in de waarde van die elektriciteit en het moment waarop je deze gebruikt.

De Rijksoverheid geeft aan dat zonnepanelen ook na het verdwijnen van de salderingsregeling gedurende hun technische levensduur kunnen worden terugverdiend, maar dat de terugverdientijd onder andere afhangt van de stroomprijs, aanschafprijs en hoeveel zelf opgewekte elektriciteit een huishouden zelf gebruikt.

Dat laatste wordt dus belangrijker. Een huishouden dat een groot gedeelte van de zonnestroom direct gebruikt, merkt minder van het verdwijnen van salderen dan een huishouden dat overdag vrijwel alles teruglevert en ’s avonds veel elektriciteit inkoopt.

Daarom verschuift de aandacht van alleen zoveel mogelijk zonnepanelen plaatsen naar slimmer omgaan met de elektriciteit die deze panelen produceren. Meten, apparaten slim aansturen en eventueel energieopslag worden daardoor een belangrijker onderdeel van een compleet zonne-energiesysteem.

Veelgestelde vragen over het einde van de salderingsregeling

Wanneer stopt de salderingsregeling?
De wettelijke salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Vanaf dat moment mag een energieleverancier teruggeleverde elektriciteit niet meer op basis van de wettelijke regeling wegstrepen tegen de elektriciteit die je afneemt.

Krijg ik vanaf 2027 nog geld voor teruggeleverde stroom?
Ja. Voor teruggeleverde elektriciteit krijg je nog steeds een vergoeding. Tot 1 januari 2030 moet deze minimaal 50 procent bedragen van het kale leveringstarief.

Betaal ik vanaf 2027 energiebelasting over afgenomen stroom?
Ja. Je betaalt energiebelasting over de elektriciteit die je bij je energieleverancier afneemt. Die belasting vervalt niet meer doordat je op een ander moment zonnestroom hebt teruggeleverd.

Betaal ik belasting over zonnestroom die ik direct zelf gebruik?
Over elektriciteit die je zelf opwekt en direct zelf gebruikt, betaal je geen energiebelasting of kosten aan je energieleverancier. Daarom wordt direct zelfverbruik belangrijker.

Verdwijnen terugleverkosten in 2027?
Niet automatisch. Energieleveranciers kunnen ook na het verdwijnen van salderen terugleverkosten rekenen. De precieze voorwaarden verschillen per leverancier en energiecontract.

Moet ik daarom meteen een thuisbatterij kopen?
Nee. Begin eerst met het verhogen van direct zelfverbruik. Laat apparaten bijvoorbeeld overdag draaien en laad een elektrische auto zoveel mogelijk met eigen zonnestroom. Een batterij wordt vooral interessant voor het overschot dat je niet direct kunt benutten.

Wat doet een thuisbatterij met stekker?
Een thuisbatterij kan zonnestroom die je overdag niet nodig hebt tijdelijk opslaan. Later, bijvoorbeeld ’s avonds, kan de opgeslagen elektriciteit weer aan de woning worden geleverd. Daarmee verhoog je het gedeelte van je eigen productie dat je zelf gebruikt.

Hoeveel opslag heb ik nodig?
Dat hangt niet alleen af van je jaarverbruik. Vooral je dagelijkse zonne-overschot en het verbruik buiten de zonne-uren zijn belangrijk. Een batterij hoeft niet groot genoeg te zijn om iedere uitzonderlijk zonnige dag volledig op te slaan.

Einde salderingsregeling in 2027: wat verandert er voor je zonnepanelen?

De belangrijkste verandering op 1 januari 2027 is uiteindelijk heel eenvoudig: het elektriciteitsnet werkt financieel niet langer als een plek waar je zonnestroom gratis kunt parkeren om dezelfde hoeveelheid later weer tegen je afname weg te strepen. Terugleveren en afnemen worden afzonderlijk afgerekend. Voor teruggeleverde elektriciteit ontvang je een vergoeding, terwijl je voor later afgenomen elektriciteit weer het volledige daarvoor geldende tarief inclusief energiebelasting en btw betaalt.

Daarmee wordt zelfverbruik het sleutelwoord. Begin met de makkelijkste maatregelen: zet de vaatwasser en wasmachine overdag aan, laad een elektrische auto wanneer de zon schijnt en stuur andere grote verbruikers slimmer aan. Iedere kWh die je rechtstreeks gebruikt, hoeft niet eerst het elektriciteitsnet op.

Een thuisbatterij met stekker kan daarna helpen met het overschot dat je niet direct kunt benutten. Een batterij zoals de EcoFlow STREAM AC 5000 kan een gedeelte van de zonnestroom midden op de dag opslaan en later weer beschikbaar maken. Met ongeveer 5 kWh opslag is het systeem specifiek interessant voor het verschuiven van energie binnen de dag.

De belangrijkste vraag na het einde van salderen wordt daardoor niet alleen meer “hoeveel stroom produceren mijn zonnepanelen?”, maar vooral “hoeveel van die zonnestroom kan ik zelf gebruiken?”. Wie dat percentage weet te verhogen, haalt ook na 2027 meer waarde uit de zonnepanelen die al op het dak liggen.

Chris

Een aantal jaren geleden gestart met Philips Hue om mijn huis smart te maken. Daar kwam een deurbel bij, sensoren, stekkers, etc. Met Smarthomegids.nl wil ik je helpen ook te starten met je huis slim maken en zo zelf ook continue te blijven zoeken naar nieuwe smart home toepassingen!

Op Smarthomegids.nl staan affiliate links. Ik promoot enkel producten waar ik zelf achter sta en die ik ook zou gebruiken. Als je via zo’n link iets koopt, ontvang ik een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.